Bu rehber, iklimlendirme ve soğutma sektöründe kariyer hedefleyen teknisyenlerden, işletme sahiplerine kadar herkes için F-Gaz (Florlu Sera Gazları) Belgesi hakkında en güncel ve kapsamlı kaynak olarak hazırlanmıştır.
F-Gaz Belgesi Nedir? Florlu Sera Gazları Sertifikası Hakkında Tam Rehber
İklim değişikliğiyle mücadele kapsamında, ozon tabakasını incelten ve küresel ısınmaya neden olan gazların kontrol altına alınması artık bir yasal zorunluluktur. Bu noktada karşımıza çıkan en önemli kavram F-Gaz Belgesidir. Peki, bu belge tam olarak nedir, kimler almalıdır ve 2026 yılı itibarıyla güncel mevzuat ne söylemektedir?
F-Gaz Belgesi Nedir?
F-Gaz Belgesi, florlu sera gazı içeren cihazlara (klima, soğutma sistemleri, yangın söndürme sistemleri vb.) müdahale eden teknik personelin sahip olması gereken mesleki yeterlilik belgesidir.
Bu belgeye sahip olmayan bir teknisyenin; soğutucu gaz şarjı yapması, sızıntı kontrolü gerçekleştirmesi veya cihazların bakım-onarımını yapması yasal olarak yasaktır. Belge, teknisyenin gazları güvenli bir şekilde geri kazanabildiğini, sızıntıları önleyebildiğini ve çevreye zarar vermeden operasyon yürütebildiğini kanıtlar.
https://www.artunbelgelendirme.com.tr/f-gaz-belgesi-hibe-programi/
F-Gaz Yönetmeliği Nedir? (Yasal Dayanak)
Türkiye’de F-gazları ile ilgili süreçler, Avrupa Birliği uyum yasaları çerçevesinde hazırlanan "Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik" ile düzenlenmektedir.
Yönetmeliğin Temel Amaçları:
Emisyon Kontrolü: Florlu sera gazlarının atmosfere salınımını asgari düzeye indirmek.
Kayıt Altına Alma: Piyasaya arz edilen gazların ve bu gazları kullanan cihazların takibini yapmak.
Sertifikasyon Zorunluluğu: Sektörde çalışan personelin eğitim ve belgelendirme standartlarını belirlemek.
Kota Uygulaması: Yüksek Küresel Isınma Potansiyeline (GWP) sahip gazların kullanımını kademeli olarak azaltmak (HFC Phase-down).
F-Gaz Sertifikası Kategorileri
F-Gaz belgesi tek bir tip değildir; müdahale edilecek cihazın kapasitesine ve işlemin türüne göre kategorilere ayrılır:
| Kategori | Yetki Kapsamı |
| Kategori I | Tüm kapasitelerdeki cihazlarda sızıntı kontrolü, geri kazanım, kurulum, bakım ve onarım yapabilir. (En kapsamlı belge) |
| Kategori II | 3 kg’dan (hermetik sistemlerde 6 kg) az soğutucu akışkan içeren cihazlarda müdahale yetkisi. |
| Kategori III | 3 kg’dan az gaz içeren sistemlerde sadece gaz geri kazanımı yapabilir. |
| Kategori IV | Sadece sızıntı kontrolü yapabilir, sisteme müdahale edemez. |
F-Gaz Sertifikası Nasıl Alınır? Adım Adım Süreç
F-Gaz belgesi almak isteyen bir teknik personelin izlemesi gereken yol haritası şu şekildedir:
1. Şartları Karşılamak
Adayların öncelikle iklimlendirme, soğutma veya tesisat gibi ilgili alanlarda diploma veya ustalık belgesine sahip olmaları tercih edilir. Ancak mesleki tecrübesini kanıtlayanlar da eğitim programlarına katılabilir.
2. Akredite Eğitim Kurumuna Başvuru
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ve TÜRKAK akreditasyonuna sahip sınav merkezlerine (Örn: Mesleki Yeterlilik Kurumu - MYK yetkili kuruluşları) başvuru yapılmalıdır.
3. Teorik ve Performans Sınavları
Sertifikasyon süreci iki aşamadan oluşur:
Teorik Sınav: Çevre mevzuatı, termodinamik temel bilgiler, gazların özellikleri ve güvenlik önlemleri hakkında çoktan seçmeli sınav.
Uygulamalı (Performans) Sınavı: Sınav yapıcı gözetiminde; bakır boru kaynağı, vakumlama, gaz şarjı, sızıntı testi ve gaz geri kazanım cihazı kullanımı gibi pratik becerilerin sergilenmesi.
4. Belge Teslimi
Her iki sınavdan da başarılı olan adaylar, MYK onaylı ve uluslararası geçerliliği olan (EU 2015/2067 uyumlu) F-Gaz sertifikasını almaya hak kazanırlar.
Belge Kimler İçin Zorunludur?
Eğer aşağıdaki sektörlerde veya iş kollarında faaliyet gösteriyorsanız, F-Gaz belgesi almanız zorunludur:
Split ve Merkezi Klima Servisleri: Ev tipi veya ticari klima montajı yapanlar.
Soğuk Hava Deposu Teknisyenleri: Endüstriyel soğutma sistemlerine müdahale edenler.
Otomotiv Servisleri: Araç klima sistemlerine gaz basan veya bakım yapanlar.
Isı Pompası Kurulumcuları: Yenilenebilir enerji sistemlerinde gaz devresine dokunanlar.
Yangın Söndürme Sistemleri: Bazı F-gazları içeren yangın söndürme tüplerinin bakımını yapanlar.
F-Gaz Belgesi Almamanın Cezası ve Riskleri
2026 yılı itibarıyla denetimler oldukça sıkılaştırılmıştır. Belgesiz personel çalıştırmanın veya belgesiz olarak gazlı sistemlere müdahale etmenin ciddi yaptırımları vardır:
İdari Para Cezaları: İşletmelere ve şahıslara kesilen ağır para cezaları.
Gaz Tedarik Sorunu: Belgesi olmayan firmalara toptancılar tarafından soğutucu akışkan satışı yapılmamaktadır (EKYS üzerinden takip).
İş Kazası Riskleri: Yüksek basınçlı gazlarla çalışırken oluşabilecek kazalarda, belgesiz personel çalıştıran işveren tam kusurlu sayılır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
F-Gaz belgesi kaç yıl geçerlidir?
Sertifikalar genellikle 5 yıl süreyle geçerlidir. Süre sonunda personelin bilgisini güncellemesi ve belgesini yenilemesi gerekir.
Belge yurt dışında geçerli mi?
TÜRKAK akrediteli ve MYK onaylı belgeler, Avrupa Birliği müktesebatına uygun olduğu için birçok ülkede geçerlilik (denklik süreciyle) göstermektedir.
Şirketlerin de belge alması gerekir mi?
Evet, sadece personel değil, bu hizmeti veren firmaların da "Hizmet Yeterlilik Belgesi" (HYB) veya ilgili yönetmelik kapsamında kurumsal sertifikaya sahip olmaları gerekir.
Neden Uzmanlaşmalısınız?
F-Gaz belgesi sadece bir "kağıt parçası" değil, çevreye olan saygınızın ve mesleki uzmanlığınızın bir kanıtıdır. Küresel ısınmanın etkilerini azaltmak için düşük GWP'li gazlara (R32, R290, CO2 vb.) geçişin yaşandığı bu dönemde, bu eğitime sahip teknisyenler sektörde her zaman bir adım önde olacaktır.
Eğer siz de iklimlendirme sektöründe kariyerinizi sağlamlaştırmak istiyorsanız, vakit kaybetmeden yetkili bir sınav merkezine başvurarak sürecinizi başlatmalısınız.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder